Chapter 11 Tussen hoop en vrees
Abstract
Bij zekerheid wordt meestal gedacht aan gevaren die van buitenaf komen. Om zich tegen dergelijke risico’s te verdedigen ontwikkelt elke samenleving
betrouwbare voorzieningen. Denk aan het vormen van een dijkenstelsel,
een leger of een verzorgingsstaat. Maar hoe onszelf te beschermen
tegen gevaren die van binnen uit komen? Daarvoor heeft de mensheid in
de loopt van haar geschiedenis uiteenlopende oplossingen bedacht. Omdat
veel jagers en verzamelaars vormen van animisme omarmen, zoeken
ze bescherming in het ritueel. Omdat religie in boerensamenlevingen
doorgaans belangrijk is, kan het geloof in God voor innerlijke zekerheid
zorgen. Kenmerkend voor moderne burgers daarentegen is dat ze veel
vertrouwen in zichzelf stellen en geloven dat de eerdere arrangementen
niet meer nodig zijn. Dat komt op een gevaarlijke illusie neer, gegeven de
innerlijke onzekerheid waar we vandaag de dag mee worstelen.